css3.gr

”Βαριέμαι να διαβάζω κείμενα για το πως γράφονται κείμενα. Ειδικά όταν είναι μεγάλα. Βαριέμαι τα κείμενα γενικώς. Θα βάλω φωτογραφίες στη θέση τους.”

Αν έχετε βρεθεί στην παραπάνω θέση έστω και μία φορά, είστε απόλυτα δικαιολογημένοι. Γιατί τα κείμενα γύρω μας, ειδικά τα κείμενα στο Διαδίκτυο είναι πολλά και βαρετά. Χωρίς νεύρο. Δεν προκαλούν κανένα συναίσθημα στον αναγνώστη. Αλλά αντισταθείτε στον πειρασμό να βάλετε φωτογραφίες στη θέση τους. Αντισταθείτε μέχρι να διαβάσετε ένα ακόμα κείμενο: αυτό.

Αν βγάλουμε από το παιχνίδι websites περιεχομένου σχετικού με φωτογραφίες π.χ. Flickr ή με video π.χ. YouTube, όπου το κείμενο λειτουργεί επικουρικά, σε όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις είναι η καρδιά ενός website. Όσο πιο καλογραμμένο είναι το κείμενο, τόσο πιο δυνατή η καρδιά. Το σημείο κλειδί είναι η λέξη “καλογραμμένο”. Τι να σημαίνει αυτό άραγε...

Λέγοντας το ίδιο πράγμα με άλλα λόγια

Ας ξεκινήσουμε από πράγματα που γνωρίζουμε, δηλαδή τα παραδοσιακά μέσα.

Η κάλυψη ενός γεγονότος από μια εφημερίδα απαιτεί έναν Α τρόπο προσέγγισης.
Παράδειγμα: ο συντάκτης δε γράφει ποτέ σε πρώτο πρόσωπο και αποφεύγει να σχολιάσει.

Το ίδιο γεγονός σε μια άλλη στήλη της ίδιας εφημερίδας εκφέρεται διαφορετικά.
Παράδειγμα: σε μια στήλη σχολιασμού αποφεύγεται η λεπτομέρεια στην εξιστόρηση και δίνεται βάρος στις συνέπειες ή τις αιτίες που το προκάλεσαν.

Η ίδια είδηση στο ραδιόφωνο ακούγεται με τρόπο διαφορετικό, στην τηλεόραση με έναν άλλο, σε ένα περιοδικό με κάποιον τρίτο και πάει λέγοντας.

Συμπέρασμα: το νόμισμα που λέγεται “συγγραφή και εκφορά κειμένου” έχει πολλές όψεις έτσι κι αλλιώς.

Το Διαδίκτυο χωράει πολλές διαφορετικές φωνές. Πρακτικά άπειρες. Αυτό είναι καλό. Συνεπώς υπάρχουν και άπειροι τρόποι να ειπωθεί το ίδιο ακριβώς πράγμα. Όχι;

Ένα ειδησεογραφικό website μοιάζει στον τρόπο που γράφει τα κείμενά του με μια εφημερίδα, γιατί και τα δύο μέσα έχουν τον ίδιο χαρακτήρα: διατύπωση της είδησης. Δεν τελειώνει όμως εδώ το παιχνίδι. Εδώ αρχίζει.

Πώς θα μπορούσε να συνταχθεί ένα κείμενο για το ίδιο θέμα για ένα online περιοδικό σχολιασμού των ειδήσεων; Για ένα blog; Όταν μέσω ενός aggregator ή ενός search στο Google μπορούμε να έχουμε το ίδιο γεγονός σε άπειρες εκδόσεις, ποια είναι αυτή που νικάει;

Γενικότερα τώρα: γιατί ένα κείμενο φέρνει σε αμηχανία τον συντάκτη του; Τι πρέπει να κάνει αυτός για να νικήσει όχι μόνο την αμηχανία του, αλλά και για να ξεχωρίσει από τον ανταγωνισμό;

Τα δύσκολα κείμενα

Στη δουλειά μου κάθε μέρα έχω να κάνω με κείμενα πελατών για το website τους. Οι κρισιμότερες σελίδες είναι με διαφορά η “Σχετικά με εμάς” (About) και η “Υπηρεσίες” (Services). Το να περιγράψει κάποιος τον εαυτό του στο δικό του website μοιάζει λίγο με ένα σπίτι όπου εσύ μπαίνεις μέσα και ρωτάς τον οικοδεσπότη “ποιος είσαι και τι κάνεις;”. Όπως και να το κάνουμε έχει κάτι από ανάκριση όλο αυτό. Για τους έμπειρους χρήστες του Web το θέμα λύνεται σχετικά απλά, λόγω εξοικείωσης. Οι αδαείς όμως;

Το αποτέλεσμα είναι να προκύπτουν κείμενα όπου ο πελάτης κομπάζει, κείμενα αμήχανα σαν να ρίχνει κάποιος ένα φακό στο πρόσωπο του οικοδεσπότη ή κείμενα εντελώς αδιάφορα χωρίς αρχή, μέση και τέλος. Μέχρι και δελτίο τύπου έχω δει σε σχετικές σελίδες. Όμως ο στόχος δεν είναι να χλευάσουμε τα κείμενα που έχουν γραφτεί με λάθος τρόπο. Ο στόχος είναι να βρούμε που είναι το λάθος και τι μπορούμε να κάνουμε για να το διορθώσουμε.

Πριν φτάσουμε όμως στο σημείο αυτό ας δούμε που πάσχουν τις πιο πολλές φορές τα κείμενα στο Διαδίκτυο.

Μη αποτελεσματικά κείμενα στο Web και τι φταίει

Κείμενα με ορθογραφικά λάθη

Όσο περισσότερα και όσο πιο χτυπητά τόσο το χειρότερο.

Τα λάθη είναι ανθρώπινα, αλλά τα επαναλαμβανόμενα λάθη στην ορθογραφία, τη γραμματική και το συντακτικό δεν μπορούν ποτέ να πείσουν έναν επισκέπτη. Η μπάλα παίρνει και την ουσία των κειμένων, όσο χρήσιμη κι αν είναι αυτή.

Πρόσεξτε την ορθογραφία και τη σύνταξη των κειμένων σας και δώστε τα να τα δει κι ένα δεύτερο μάτι.

Κείμενα που δε λένε τίποτα

”Η εταιρία μας ειδικεύεται σε λύσεις υψηλής ποιότητας με πρωτοποριακά χαρακτηριστικά, που στόχο έχουν να σας προσφέρουν ανταγωνιστικές υπηρεσίες και προϊόντα. Η ομάδα μας είναι σε θέση να υλοποιήσει καλά δοκιμασμένες εφαρμογές που αποδεικνύονται ιδανικές στο χώρο σας.”

Ωραίο κείμενο δεν είναι αυτό; Ή μήπως μια σειρά από πολλά τίποτα το ένα δίπλα στο άλλο;

Βλέπω πολλά τέτοια κείμενα. Πάρα πολλά. Δεν είναι χρήσιμα γιατί δεν είναι συγκεκριμένα. Ο συντάκτης τους ασφαλώς δεν ξέρει για τι ακριβώς μιλάει. Θα μπορούσαν να αφορούν από μια εταιρία λογισμικού μέχρι μια εταιρία καθαρισμού. Αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι, αυτά τα κείμενα είναι φούμαρα για φτηνό εντυπωσιασμό. 

Κείμενα που δεν μιλάνε για τον επισκέπτη

Δεν έχει καμία σημασία ένα κείμενο, όσο καλογραμμένο κι αν είναι, αν δεν αναφέρεται στο τι έχει να προσφέρει στον επισκέπτη της σελίδας. Όπως λένε και στη γλώσσα του marketing “it’s not about you, it’s about them”.

Συνεπώς, τα κείμενα δεν πρέπει να είναι “εγωκεντρικά”. Αντίθετα, οφείλουν να αναδεικνύουν τα προσφερόμενα οφέλη για τον άνθρωπο που τα διαβάζει.

Με άλλα λόγια: βγείτε έξω από το δάσος και δείτε το από μακριά. Διαβάστε το κείμενό σας σαν να ήσασταν εσείς ο μέσος επισκέπτης. Τι εντύπωση σας κάνει; Είναι ελκυστικό; Θα αγοράζατε από τον εαυτό σας; Τι λείπει ώστε να γίνει καλύτερο; Τι περισσεύει;

Κείμενα ανακριβή (σκόπιμα ή όχι)

Τίποτα δεν μπορεί να είναι πιο καταστροφικό από έναν επισκέπτη του Διαδικτύου που παραπλανάται σκόπιμα ή όχι.

Αντισταθείτε στον πειρασμό να πείτε πράγματα που δεν ισχύουν. Ακολουθώντας μια τέτοια κοντόφθαλμη λογική τα ωφέλη είναι βραχυπρόθεσμα και οι ζημιές τεράστιες. Εκτός εάν δε σας ενδιαφέρει η μακροημέρευση σας.

Το website σας είναι το σπίτι σας. Θα κερνούσατε έναν επισκέπτη σοκολατάκια λέγοντάς του ότι είναι τιραμισού; Γιατί να το κάνετε αυτό στο website σας;

Κείμενα με υπερβολικά σοβαρό τόνο

Το να παίρνει κάποιος τη δουλειά του στα σοβαρά είναι διαφορετικό πράγμα από το να αδυνατεί να “χαμογελάσει” μέσα από τα κείμενά του.

Είμαι βέβαιος ότι ο μέσος επισκέπτης του Web έχει κουραστεί από ανθρώπους και κείμενα που παίρνουν πολύ στα σοβαρά τον εαυτό τους. Επιπλέον, πολλές φορές τέτοια κείμενα δίνουν μια εσφαλμένη εντύπωση για το τι στην πραγματικότητα έχει να αντιμετωπίσει ένας επισκέπτης.

Προσωπικά, δε θα μπορούσα να συμπαθήσω έναν αγέλαστο άνθρωπο. Θα πίστευα ότι είναι δύστροπος και μη ευέλικτος στα δύσκολα. Τα κείμενά του θα ήταν ο καθρέφτης του.

Κείμενα χωρίς χαρακτήρα

Ναι, τα πάντα έχουν γραφτεί και έχουν χρησιμοποιηθεί όλοι οι δυνατοί τρόποι για να γραφτούν τα πάντα. Αν όμως ο καθένας από εμάς είναι ξεχωριστός, θα πρέπει να βρει κι ένα δικό του τρόπο -έστω κι αν είναι υβρίδιο από κάποιους άλλους- εκφοράς του ποιος είναι και τι κάνει.

Τα έξυπνα κείμενα που τραβούν την προσοχή και προκαλούν τον επισκέπτη να τα διαβάσει ξανά και ξανά λείπουν. Σκεφτείτε πόσο θα μπορούσαν να σας ξεχωρίσουν σε σχέση με τον ανταγωνισμό σας.

Γράφοντας καλύτερα κείμενα

Πριν από λίγες μέρες συζητούσα με ένα φίλο, επαγγελματία φωτογράφο. Του εξηγούσα πόσο κακές φωτογραφίες βγάζω και του ζητούσα βοήθεια. Μου απάντησε ότι το κόλπο είναι να βγάλω πολλές, πάρα πολλές φωτογραφίες και να τις βγάλω όντας ελεύθερος από οποιοδήποτε άγχος, ώστε να βγουν αυθεντικές. Από εκείνο το σημείο και μετά θα αρχίσω να βγάζω φωτογραφίες ικανοποιητικές.

Πιστεύω ότι ανάλογα είναι τα πράγματα στα κείμενα. Δοκιμάστε να γράψετε ένα κείμενο με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Όχι ένα οποιοδήποτε κείμενο όμως, αλλά το κείμενο που θα μπει στη σελίδα “Σχετικά με εμάς”. Είναι το πιο σημαντικό. Διαβάστε το μετά από 5’, μετά από μία ώρα, μετά από μία μέρα και μετά από μία εβδομάδα. Βρείτε ψεγάδια του τόσο σε επίπεδο γραμματικής και συντακτικού όσο και στο ύφος του. Κρίνετε αυστηρά το κείμενό σας και δείξτε το σε άτομα που θα σας κάνουν εξίσου αυστηρή κριτική.

Γράψτε ένα κείμενο που σας κολακεύει. Μετρήστε πόσο ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Μειώστε την κολακεία μέχρι αυτή να ισοφαρίσει την αντικειμενικότητα. Αυτό είναι μια καλή αρχή.
Συνεχίστε επαναδιατυπώνοντας το κομμάτι της κολακείας και το κομμάτι της αντικειμενικότητας.
Ισορροπήστε στο στυλ που θέλετε να βγάλετε.
Επιστρέψτε μετά απ’ όλες σας τις προσπάθειες στο αρχικό σας κείμενο (που γράψατε ένα μήνα πριν). Αν σας κάνει να ντρέπεστε, πολύ πιθανόν και να είστε στο σωστό δρόμο.
Παίξτε αυτό το παιχνίδι ξανά και ξανά. Θα είναι οδηγός για όλα σας τα κείμενα από εδώ και πέρα.

Τέλος, σκεφτείτε ότι έχετε μια κάμερα που καταγράφει όλες σας τις κινήσεις μέσα στο ίδιο σας το σπίτι (έχει γίνει και τηλεοπτικό παιχνίδι). Τις πρώτες στιγμές θα είστε σφιγμένοι και σοβαροί, αλλά μετά από λίγο καιρό θα φέρεστε φυσιολογικά. Γράψτε τέτοια κείμενα. Αληθινά και φυσιολογικά. Θα είναι ό,τι πιο αυθεντικό μπορείτε να βγάλετε στους επισκέπτες σας. Αυτό θα σας διαφοροποιήσει από τον ανταγωνισμό.

Αν όλα αυτά είναι δύσκολα, προσλάβετε έναν κειμενογράφο. Ζητήστε του να αντιληφθεί ποιοι είστε και τι κάνετε και στη συνέχεια να το βγάλει αυτό προς τα έξω. Πληρώστε τον καλά και πιέστε τον να κάνει αυτό που εσάς δυσκολεύει. Οι καλοί κειμενογράφοι μπορούν.

Ό,τι γράφουμε στο διαδίκτυο είναι αυτό που μας χαρακτηρίζει, που μας δίνει μια ταυτότητα. Είναι ό,τι πιο σημαντικό για την ιστοσελίδα μας.