Η συνέντευξη (Μέρος 1ο)
Γιάννης Κωνσταντακόπουλος, στις 07 October 2009 · Εργασία στο IT ·
Είναι μέρος της καριέρας του καθενός μας. Ένα αναγκαίο κακό, που σε αναγκάζει να βρεθείς σε μια άβολη θέση, απέναντι σε έναν άγνωστο άνθρωπο. Έναν άγνωστο στον οποίο πρέπει να αποδείξεις ότι είσαι κατάλληλος για τη θέση, για την εταιρεία και για την ανθρωπότητα ολόκληρη αν χρειαστεί.
Σε αυτό το 1ο μέρος, θα προσπαθήσω να γράψω τι πρέπει να κάνει ένας υποψήφιος στο χώρο μας για να αυξήσει τις πιθανότητές του να είναι ο εκλεκτός.
Η συνέντευξη δεν είναι συνέντευξη
Η λέξη “συνέντευξη” είναι αγχωτική. Γι’ αυτό βγάλτη από το λεξιλόγιο σου. Προτίμησε τη λέξη “συζήτηση”. Γιατί το λέω αυτό; Γιατί όσο χρησιμοποιούμε λέξεις που τις έχουμε συνδέσει με κάτι που μας αγχώνει, μας κάνει να μην αποδίδουμε καλά.
Εξάλλου, είσαι επαγγελματίας, πηγαίνεις για μια κουβέντα, όχι χαλαρή, αλλά που δεν είναι και το τέλος του κόσμου. Επιθυμείς να δουλέψεις, όχι να χαρίσεις κάτι ή να κλέψεις κάτι που δε σου ανήκει. Δεν είσαι σκλάβος και δε θα απεμπολήσεις την αξιοπρέπειά σου για καμία θέση στον κόσμο. Αν δεν το βλέπεις έτσι, ξεκίνα να το βλέπεις τώρα.
Πες την αλήθεια
Κλασσική προτροπή, αλλά πολύ ρεαλιστική.
Σκέψου ότι απέναντί σου θα βρεις έναν άνθρωπο μάλλον πολύ πιο έμπειρο από σένα. Γενικά αυτός στον οποίο μιλάς είναι σε θέση υπεροχής εκείνη τη στιγμή. Είναι σχεδόν αδύνατο ένα ή περισσότερα ψέματα να τον ρίξουν.
Στο χώρο μας, αλλά φαντάζομαι και σε κάθε χώρο, μία ερώτηση αρκεί για να αποδείξεις ότι δε λες αλήθεια. Παράδειγμα: ”Ισχυρίζεστε ότι γνωρίζετε άριστη HTML. Μπορείτε να μου πείτε πότε θα χρησιμοποιούσατε το tag blockquote, αντί για το quote στον κώδικά σας;” Σε κάτι τέτοιο, αν δε γνωρίζεις πραγματικά άριστα το αντικείμενό σου δεν μπορείς να απαντήσεις με ακρίβεια.
Αν λοιπόν πεις ψέματα και ο άνθρωπος απέναντί σου το καταλάβει νωρίς, το πολύ πολύ να μην πάρεις τη θέση. Αν πεις ψέματα και βγει αυτό αφού έχεις προσληφθεί, τότε υπάρχει μεγάλο πρόβλημα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι εσύ έχεις χαραμίσει χρόνο, γιατί θα χάσεις τη θέση και θα επιστρέψεις στην αφετηρία. Όλο αυτό μπορεί να είναι πολύ τραυματικό στο τέλος για σένα και να σε στιγματίσει.
Περίπτωση να επιβιώσει το ψέμμα σε ένα βάθος χρόνου δεν υπάρχει.
Ντύσου κανονικά
Όπως δηλαδή αν θα πήγαινες το πρωί στη δουλειά. Πιστεύω κάθε άλλη επιλογή είναι υποκρισία. Αν είσαι ιδιαίτερα καλοντυμένος, θα ξεχωρίσεις από το ντύσιμο, όχι από το ποιος είσαι. Αν είσαι ατημέλητος, τότε κακώς πηγαίνεις.
Ναι, στο web design & development ο ενδυματολογικός κώδικας είναι πιο χαλαρός. Απλώς μην το παρακάνεις.
Πάντως επέλεξε να φορέσεις κάτι που πάνω απ’ όλα να είναι άνετο.
Η αποφασιστικότητα και ο ενθουσιασμός είναι τα πιο σημαντικά
Αυτό είναι ευαίσθητο σημείο. Δεν είναι μυστικό ότι ο ανταγωνισμός είναι ένα τέρας που όσο πάει και μεγαλώνει. Συνεπώς, είναι πολύ πιθανό για τη συγκεκριμένη θέση να πρέπει να ανταγωνιστείς δεκάδες συνυποψήφιους. Μπορεί να έχεις ισάξιο ή χειρότερο βιογραφικό σε σχέση με πολλούς λοιπόν. Τι κάνεις τότε;
Αυτό που θα ξεχωρίσει για μένα έναν υποψήφιο από κάποιον άλλο (ανάμεσα σε ισάξια ή σχεδόν ισάξια βιογραφικά) είναι το πόσο θέλει αυτή τη δουλειά. Τι ονειρεύεται να πετύχει και πως να εξελιχτεί. Πώς μπορεί να είναι ένας καλός team player και ταυτόχρονα να κάνει κάποια πράγματα ιδιαίτερα που θα τον ξεχωρίσουν από το μέσο όρο. Ξέρω ότι με τον κατάλληλο τόνο φωνής μπορεί αυτό να ακουστεί ως ένα ακόμα τσιτάτο που λέγεται για να λέγεται, όμως είναι αληθινό.
Γενικά, η προσωπικότητα του ανθρώπου που θα μπει σε μια ομάδα είναι σημαντική. Πολλοί το λένε, λίγοι το εννοούν. Μακάρι όλοι οι υποψήφιοι με προσωπικότητα να βρίσκουν αυτούς που ξέρουν να την εκτιμούν ώστε να μένουν όλοι ευχαριστημένοι.
Οι προτεραιότητες
Για τον υποψήφιο οι προτεραιότητες που καθορίζουν το ιδανικό ύψος της αμοιβής του έρχονται με τη σειρά:
- Τι ανάγκες έχω
- Τις γνώσεις μου και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά μου
- Ποια είναι η κατάσταση της αγοράς και ο ανταγωνισμός
Σημείο κλειδί: για τον όποιο εργοδότη οι προτεραιότητες έχουν την αντίστροφη σειρά.
Συνεπώς, πριν ζητήσεις τα χρήματα που επιθυμείς, μην ξεχάσεις να δεις και τις δύο οπτικές γωνίες. Λάβε τες υπόψη σου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα θυσιάσεις τη μία για την άλλη.
Σχετικά με το βιογραφικό
Το Βιογραφικό Σημείωμα είναι μια ιστορία που έχει αναλυθεί από πολλές πηγές στο παρελθόν. Συνοπτικά το καλό βιογραφικό για μένα πρέπει:
- Να είναι μέχρι 2 σελίδες το πολύ
Ξέρω ότι έχεις κι άλλα να πεις. Όμως δε μου χρειάζονται. Ξεκίνα κανονικά το βιογραφικό σου. Αφού τελειώσεις, αφαίρεσε τα μισά. Αν χρειαστεί αφαίρεσε κι άλλα. - Να έχει φωτογραφία
(Όχι φωτογραφία από διακοπές/με πυτζάμες/μετά από φαγοπότι.) Κανένας δεν κρίνεται από την εμφάνισή του. Βοηθάει όμως τον άνθρωπο που κοιτάζει τα βιογραφικά να συνδυάσει το πρόσωπο με το κείμενο. Όπως στα blogs. - Να μην έχει ορθογραφικά/γραμματικά/συντακτικά λάθη
Το βιογραφικό σου είναι η ταυτότητά σου για έναν άγνωστο. Μπορεί να μη σου ζητηθεί ποτέ να γράψεις κείμενα και μπορεί η θέση να ζητάει μόνο καλό κώδικα. Δεν έχει σημασία. Αν δεν έχεις προσέξει την ποιότητα όσων γράφεις σε 2 τόσο σημαντικές σελίδες, τότε μάλλον δεν επιθυμείς τη θέση στην πιο καλή περίπτωση. Στη χειρότερη... δε θέλω να πω. Είμαι απόλυτος σε αυτό. - Να είναι ιεραρχημένο
Όταν δηλαδή έχεις 10 προσόντα, προσπάθησε να ιεραρχήσεις το βάθος των γνώσεών σου και βάλε “Άριστη γνώση στα Χ”, “Καλή γνώση στα Υ” και “Γνώση στα Ζ”. Δε φαντάζεσαι πόση υπευθυνότητα δείχνει αυτό και πόσο αυξάνει τις πιθανότητές σου. - Να αναφέρει καθαρά την εμπειρία
Είναι αρνητικό κάποιος να αυτοαποκαλείται π.χ. Web designer και να μην έχει portfolio. Η εμπλοκή του υποψήφιου με συγκεκριμένα projects είναι ένα από τα πρώτα που ελέγχονται όταν κάποιος βλέπει ένα βιογραφικό. - Να φανερώνει το ενδιαφέρον
Αν δεν υπάρχει εμπειρία, μπορεί να υπάρχει κάποια σχετική ενασχόληση εκεί που φοίτησες. Ακόμα καλύτερα να υπάρχει ένα προσωπικό project. Μετράει πολύ. - Να μην περιέχει μέτρια πράγματα
Αν π.χ. είσαι designer κι έχεις 10 sites στο βιογραφικό σου και γνωρίζεις ότι τα 3 αξίζουν, καλύτερα να πετάξεις τα υπόλοιπα 7. Γιατί εγώ μπορεί να δω κάποιο από τα όχι καλά και να βγάλω λάθος συμπέρασμα. - Όσα αναφέρονται στο βιογραφικό πρέπει να σχετίζονται με τη θέση
Μπορεί κάποιος να έχει μια σειρά εργασιών, δημοσιεύσεων, projects σε εντελώς διαφορετικό τομέα. Δυστυχώς, και ξέρω ότι αυτό είναι σκληρό, πρέπει να τα αφαιρέσεις. Καλώς ή κακώς δεν ενδιαφέρουν για τη θέση κι αν παίξουν κάποιο ρόλο, αυτός θα είναι αρνητικός.
Συνοψίζοντας
Ο ανταγωνισμός και οι δυσκολίες της εποχής ακόμα και στο χώρο της πληροφορικής κάνουν την αγωνία ενός υποψήφιου σήμερα ακόμα πιο μεγάλη. Πιστεύω ότι πάνω απ’ όλα χρειάζεται αξιοπρέπεια, πίστη στις δυνάμεις σου και φυσικά ένα δυνατό τεχνικό background. Αναποδιές, κακές εμπειρίες και ανέντιμοι εργοδότες υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Όμως ειλικρινά πιστεύω ότι ο καλός υποψήφιος θα επιτύχει και θα πάρει αυτό που του αξίζει στο τέλος. Όσο δύσκολη κι αν είναι η συγκυρία της εποχής.
Γιάννης Κωνσταντακόπουλος
Σχεδιάζει κι αναπτύσσει websites και γράφει κείμενα για το Web. Στο τέλος, μιλάει για όλα αυτά, με στόχο το Web να είναι χρήσιμo, εκτός από όμορφo. Είναι μέλος του ILG, που ανήκει στο Web Standards Project. Θα τον βρείτε στο porcupine colors.
{5 σχόλια ως τώρα } + Νέο σχόλιο
Gerasimos
Μετά από εμπειρία που πιστεύω καθόρισε τη πορείας μου να προσθέσω:
1. Δείξε ενδιαφερόν για το χώρο εργασίας, τις ευθύνες και τους συνεργάτες. Σε φέρνει πιο κοντά στον εργοδότη και είναι ένα ακόμα “σπάσιμο του πάγου” μιας και το πρώτο λόγο (διάφορες ερωτήσεις) τον έχεις εσύ.
2. Προσπάθησε να μάθεις , αν γίνεται, πράγματα για την εταιρία που θα πας, πριν πας. Το οτι έψαξες να μάθεις τι ρόλο παίζουν στην αγορά, τι έργα κάνουν και τι λέει η “αγορά” για την εταιρία σε φέρνει ακόμα ένα βήμα πιο κοντά. Βασικά αυτό κάνει καλό σε σένα γιατί ξέρεις που πας.
3. Κανένας δεν είναι μάντης αλλά αν ερωτηθείς για το που βλέπεις τον εαυτό σου επαγγελματικά μετά από 1 - 2 χρόνια δώσε σαφή απάντηση. Οι εργοδότες χρειάζονται διασφαλίσεις (που στην ουσία δεν είναι, αλλά θέλουν να ξέρουν τέτοιου είδους πράγματα).
Γενικά μετά το αρχικό “Εργοδότης ρωτάει - Υποψήφιος απαντάει” γύρνα το και πάρε πρωτοβουλίες. Ρώτα, μάθε. Άνθρωπος με 2 χέρια και 2 πόδια είναι και αυτός, δε δαγκώνει.
Πριν 9 χρόνια που έψαχνα για δουλειά στην Αγγλία μέσω ενός recruitment agency με στείλανε στο Λονδίνο σε μια εταιρία με το όνομα Ogilvy την οποία ως newbie δεν γνώριζα. Πήγα εκεί ως υποψήφιος “html developer”.
Έχασα τη θέση όπως μου είπε ο ατζέντης στο τηλέφωνο μετά τη συνέντευξη για όλα τα παραπάνω και μ’ αυτό θέλω να πω πως τα παραπάνω αποτελούν προσωπική εμπειρία αλλά νομίζω πως είναι απόλυτα λογικές κινήσεις να κάνει κάποιος σε μια συνέντευξη.
barak
Κανείς δεν διαβάζει βιογραφικά. Γράψε καλύτερα μισή σελίδα που να περιγράφεις γιατί πιστεύεις πως είσαι κατάλληλος για τη θέση και αν τους κινήσεις το ενδιαφέρον τότε στέλνεις κι ένα βιογραφικό ή ακόμα καλύτερα τους το δίνεις στο interview.
kmitchell
Δεν χάνω ευκαιρία να μιλήσω για HR θέματα, τουλάχιστον να πιάσει τόπο το “χαρτί”. Θα συμφωνήσω με τα παραπάνω (μόνο με τη Photo έχω μια διαφωνία Γιάννη αλλά είναι θεωρητική) και θα προσθέσω
1. Δεν ενδιαφέρει κανέναν η παράγραφος “Άλλα ενδιαφέροντα” που προστίθεται στα Cv και περιλαμβάνει σχεδόν πάντα τα “χορός, ταξίδια, διάβασμα, γυμναστήριο” . Σε περίπτωση που σκέφτεσαι να τα βάλεις πρέπει πρώτα να ρωτήσεις τον εαυτό σου “αν με ρωτήσουν ποιο βιβλίο διάβασα πρόσφατα και γιατί μου άρεσε, τι θα πω;”. Αν σε αυτή την ερώτηση σκεφτείς πολύ, αν έχεις βάλει στα ενδιαφέροντά σου τα ταξίδια και στην ερώτηση “ποια μέρη έχετε επισκεφθεί τα τελευταία χρόνια” απαντάς μόνο με το όνομα του χωριού σου, τότε μην τη βάλεις αυτή την παράγραφο.
2. Μη στέλνεις ποτέ το βιογραφικό σου χωρίς εισαγωγική επιστολή. Να είναι σύντομη, πες ποιος είσαι, τι επιδιώκεις, για ποιο λόγο διάλεξες τη συγκεκριμένη εταιρεία, ευχαρίστησε και ανέφερε τις συστάσεις σου εάν έχεις. Ο HRάς που ανοίγει τα mail του και βλέπει σκέτα συνημμένα .doc, “στραβώνει”. Το ίδιο και αν βλέπει εισαγωγικές επιστολές 3 στρέματα
3. Μη διστάσεις να κρίνεις τη δουλειά της εταιρίας στην οποία θέλεις να εργαστείς. Φυσικά μην τους πεις ότι το τάδε site που έφτιαξαν είναι άσχημο και δυσλειτουργικό, αλλά μπορείς να διαλέξεις ένα feature του και να πεις ότι εσύ θα το έκανες με ένα διαφορετικό τρόπο. Θα δείξεις ενδιαφέρον, θάρρος και ευελιξία.
4. Μην καπνίσεις ποτέ ακόμα και αν σου προσφέρουν τσιγάρο, αν σου προσφέρουν κάτι να πιεις προτίμησε νερό (δεν πήγες εκεί για καφέ), μην κουνάς πολύ τα χέρια και τα πόδια σου, κάτσε άνετα αλλά όχι πολύ χαλάρα ή επιδεικτικά και προσπάθησε όσο μπορείς να κάνεις συζήτηση. Τα πολλά “εγώ είμαι δυναμικός, εγώ είμαι ευέλικτος, εγώ είμαι συνεργάσιμος, εγώ έχω ηγετική συμπεριφορά” θα ξενίσουν.
5. Αν απευθύνεσαι σε ελληνική εταιρία, στείλε το βιογραφικό σου στα ελληνικά.
Τέλος, αν έχεις το περιθώριο να το κάνεις, δήλωσε την πρόθεσή σου να κάτσεις δίπλα σε ένα υπάλληλο της εταιρίας για ένα συμφωνημένο χρονικό διάστημα και να δεις μαζί του τα έργα που τρέχουν, τον τρόπο που δουλεύουν και συνέργαζονται.
p.s. Happy birthday css3
Δημήτρης Γιώτας
@barak: Κάνεις μεγάλο λάθος. Όλοι διαβάζουν το βιογραφικό σου. Και ειδικά όταν υπάρχουν τα ορθογραφικά λάθη, δημιουργείται πολύ κακή εντύπωση. Και τέλος, είναι φυσικό ότι θα ψάξουν για εσένα στον διαδίκτυο. Ειδικά σε εταιρίες του χώρου μας.
@all: Πιστεύω ότι υπάρχει και κάτι ακόμα που βοηθάει στην συνέντευξη. Αν δείξεις ενδιαφέρον και προοπτική ότι θα μάθεις από την δουλειά σου, είναι και αυτό ένα + αν πας για θέση junior. Μου έχει τύχει ήδη 2-3 φορές όταν παίρνουμε συνέντευξη από ένα υποψήφιο να είναι μαζεμένος και να μην μιλάει πολύ και ενώ έχει όλα τα προσόντα να προτιμάται κάποιος που ήταν πιο άνετος και έδειχνε όρεξη και ενδιαφέρον αλλά δεν κάλυπτε τα προσόντα.
barak
Δεν κάνω καθόλου λάθος φίλε μου. Απλά είνα ένα πράγμα να πας να δουλέψεις σε μαγαζί με πέντε άτομα προσωπικό ως web developer/designer κι άλλο να πας να δουλέψεις σε μεγάλη εταιρία με 300+ άτομα προσωπικό σε διοικητική θέση που σχετίζεται με το Internet. Στη δεύτερη περίπτωση το τι γράφει το βιογραφικό σου έχει ελάχιστη σημασία. Όλα τα λεφτά είναι τι λένε για σένα στην αγορά και τι εντύπωση θα δώσεις στο interview. Σάμπως άμα καθήσεις και γράψεις στο βιογραφικό σου πως ασχολείσαι με social network analysis υπάρχει και κανείς εκεί έξω που μπορεί να καταλάβει τι εννοείς;
Το βιογραφικό είναι πολύ χρήσιμο μέχρι τα 30 σου ή μέχρι να καταξιωθείς. Από εκεί και πέρα ένα cover letter είναι πιο χρήσιμο από τις κλισέ μπαρούφες που γράφουμε όλοι στα βιογραφικά μας.